Ik was afgelopen week wat kort door de bocht. Met een snel bericht op Instagram vertelde ik dat vrouwen met een buikomtrek groter dan 80cm richting de gevarenzone wandelen van het Metabool syndroom. Dit is gelukkig niet zo plat als ik het deed voorkomen. Ik ga het nuanceren en toelichten…

 

Wat is eigenlijk het metabool syndroom (MetS)? Het metabool syndroom is een chronische stofwisselingsstoornis. Belangrijke symptomen zijn onder andere insulineresistentie, glucose-intolerantie, hyperinsulinemie, hoge bloeddruk en dyslipidemie. De diagnose ‘Metabool syndroom’ wordt gesteld wanneer iemand aan 3 van de 5 criteria voldoet. Criteria zijn:

 

  • Obesitas (middelomtrek mannen >102cm, middelomtrek vrouwen >88cm)
  • Matig verhoogde bloeddruk (systole >130mmHg en/of diastole >85mmHg en of bloeddrukverlagende medicatie)
  • Laag HDL (mannen <1,03mmol/l, vrouwen <1,30mmol/l en/of medicatie voor cholesterol)
  • Verhoogde glucose (nuchter >5,6mmol/l, niet nuchter >7,8mmol/l en of medicatie voor diabetes)
  • Verhoogde triglyceriden (>1,7mmol/l)

 

Nu is het geen verrassing dat wanneer 1 van deze markers aanwezig is, de kans op welvaartziekten al is verhoogd. Als je aan MetS lijdt, is de kans op hart- en vaatziekten (zoals beroerte, hartinfarct, verstopte slagaders in de benen…) binnen 5 tot 10 jaar tweemaal hoger dan bij andere personen. De kans om diabetes te krijgen ligt maar liefst vijf keer hoger. Ook leidt MetS tot vetopstapeling in de lever waardoor er kans is op levercirrose, en zien we vaak een verband met slaapapneu. Er zijn aanwijzingen dat er ook een verband bestaat tussen MetS en depressie en MetS en de ziekte van Alzheimer. Het is een ellendige vicieuzecirkel waarin je je bevindt en het is lastig om hier uit te komen.

Voorkomen is beter dan genezen

En dan komen we nu op de 80 centimeter die ik een beetje onhandig over jullie heen heb gegooid. Een gezond gewicht en een gezonde buikomvang zijn een belangrijke graadmeter voor je algemene gezondheid. Een te grote buikomvang en overgewicht verhogen je kans op hart-en vaatziekten. Je loopt meer risico als je daarnaast ook nog andere risicofactoren hebt zoals diabetes, een verhoogd cholesterol, een hoge bloeddruk of wanneer je rookt. Naast een gezond BMI is je buikomtrek heel belangrijk of misschien wel belangrijker. Bij overgewicht is het belangrijk te weten waar het vet zich bevindt. Veel vet in de buikholte verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, terwijl veel vet rond de heupen hier niet of nauwelijks invloed op heeft.

Zo meet je de middelomtrek:

  1. Ga rechtop staan. Meet op je blote huid tussen je onderste rib en de bovenkant van je bekken 
  2. Houd het meetlint niet te strak, adem uit en lees je middelomtrek af. Heb je geen meetlint? Voer dan dezelfde stappen uit met een touwtje en leg het naast een rolmaat of meetlat.

Wanneer je je buikomtrek hebt opgemeten en je komt tot de conclusie dat hij meer dan 80 centimeter bedraagt (en geloof me, 80 centimeter is niet veel!) dan is er niet meteen reden tot paniek. Kijk naar je BMI en naar wat voor soort vet er zich bevindt op je buik. Ik heb zelf bijvoorbeeld best wat blubbervet. Van dat losse vet, wat je lekker vast kunt pakken en meebeweegt wanneer je springt. I know ik ben ook een beelddenker… ik noem het niet voor niets blubbervet. Dat vet is in enkele ogen esthetisch misschien niet heel erg gewenst (ik hou erg van mijn rondingen), maar kan niet heel veel kwaad. Wat wel heel schadelijk is voor je gezondheid is wat we noemen visceraal vet. Visceraal vet bevindt zich achter je buikspieren. Het maakt je buik vol, opgeblazen en hard. Voel je je aangesproken? Dan is er werk aan de winkel.

Wacht niet tot je meerder bovengenoemde boxen aan kunt tikken, want dan is de weg naar gezondheid lang en moeilijk. Zorg met de juiste interventies dat bijvoorbeeld je buikomtrek minder groot wordt.

Dit noemen we preventieve gezondheid en is gewoonweg super slim zorgen voor je lijf en kan heel veel ellende voorkomen.